روميان مقابله كرد كه خدايشان هزيمت كرد و هر قلعه و قموديه را بگشود و عباس در ناحيه بدندون غزاى تابستانى كرد . در همين سال قتيبه به غزاى بخارا رفت و راميثنه را بگشود . على بن محمد اين را از باهليان آورده بعلاوه اينكه گفته‌اند : « قتيبه وقتى راميثنه را گشود از اهل بلخ بازگشت و چون به فارياب رسيد نامهء حجاج به دو رسيد كه سوى وردان خداه رو ، و قتيبه به سال هشتاد و نهم بازگشت و به زم رسيد و از نهر عبور كرد . سغديان و مردم كس و نسف در راه بيابان با وى مقابل شدند و نبرد كردند كه بر آنها ظفر يافت و سوى بخارا رفت و در خرقانهء پايين فرود آمد كه بر سمت راست وردان بود و با جمعى بسيار به مقابلهء وى آمدند كه دو روز و دو شب با آنها نبرد كرد آنگاه خدا وى را بر آنها ظفر داد . ادريس بن حنظله گويد : قتيبه به سال هشتاد و نهم به غزاى وردان خداه شاه بخارا رفت اما تاب وى نداشت و در آن ولايت ظفرى نيافت و به مرو بازگشت و قضيه را براى حجاج نوشت حجاج به دو نوشت نقشهء آنجا را براى من بفرست پس نقشهء آنجا را براى حجاج فرستاد كه به دو نوشت : « به جولانگاه خويش ( يعنى بخارا ) بازگرد و به پيشگاه خدا از عمل خويش توبه برو از فلان و فلانجا حمله كن . » گويند : حجاج به قتيبه نوشت : « كس را بشكن ، نسف را بكوب و وارد وردان شو ، از محاصره شدن بپرهيز و از راهها نامأنوس حذر كن . » به گفتهء واقدى در اين سال خالد بن عبد الله قسرى ولايتدار مكه شد . نافع وابستهء بنى مخزوم گويد : شنيدم كه خالد بن عبد الله بر منبر مكه مىگفت : « اى مردم كدام يك بزرگترند ، جانشين مرد بر كسانش يا فرستادهء وى سوى آنها ؟ [ 1 ] به خدا اگر برترى جانشين را نمىدانيد بدانيد كه ابراهيم خليل الرحمان آب

--> [ 1 ] اين از نوع تبليغات رايج آن زمان بوده كه بنفع امويان مىكرده‌اند و به تلميح روشنتر از تصريح ، خليفه را آن هم از نوع خلفاى اموى بر پيمبر مرجح مىدانسته‌اند . م .